ferradura en tránsito

Xuro que loitarei para que a miña lingua alcance o máis amplo uso social, dentro e fóra da miña comunidade, e obteña a máxima difusión e recoñecemento en todos os ámbitos sociais.(Noeli Pocaterra)

crítica de “Instrucións para tomar café” (Manuel Núñez Singala, Galaxia)

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,CRÍTICA DE ACTUALIDADE,POLÍTICA, SOCIEDADE, CULTURA — 28 de Xaneiro de 2015 @ 7:22 p.m.

INSTRUCIÓNS PARA VIVIR
Título: Instrucións para tomar café
Autor: Manuel Núñez Singala
Editorial: Galaxia
A xente que toma a literatura como un pasatempo é como aqueles que ven pasar o día sen saber que facer, pois todo o corpo literario, toda a herdanza literaria e todo o presente literario son auténticos manuais de vida, preciosos manuais que reflicten modos de vida. Modos de vida paralelos que podemos tomar como referencia para o noso existir. Porén a literatura tamén ofrece títulos que interpelan directamente o lector intelixente, que o sacoden, con toda delicadeza, humildade e saber, para interrogalo sobre a forma de vivir. Con delicadeza, nunca son necesarias as brusquidades e menos co lector ou lectora, que sempre agradece as boas maneiras, pois das malas xa están cheos os días. Con humildade, pois o lector ou lectora adoita rexeitar aqueles narradores que se amosan como tiranos imbuídos de incontestabilidade infusa, porque o lector ou lectora non é tonto/a.
O título de Manuel Núñez Singala que hoxe comentamos é un bo exemplo de canto dicimos antes. O volume iníciase cunhas botas que pasan de xeración en xeración e cunn cocido familiar imposíbel a causa das preferenzas dos comensais. Pertencen a un capitulo titulado “Libro de reclamacións”, que non é realmente tal; ou si, porque detrás da frustración sempre se pode agachar algún tipo de reclamación, como despois do contraste entre a muller real e a ideal, ou despois da excursión da 3ª idade, por non falar do exceso de celo do cidadán modelicamente preocupado, do totalitarismo, do amputado que ten todo menos corazón ou da irmá xemelga que pecha o capítulo. Un capitulo caracterizado polo apelo ao lector intelixente, ao lector que sabe que a derradeira palabra do conto non o pecha senón que o abre dentro da mente lectora, de xeito que cada conto é un convite para que o lector (intelixente) o continúe facendo uso da súa lóxica. Trátase de contos que ou son directamente literatura, narrativa, hiperbreve (400 palabras) ou están na fronteira das flash fiction ( a partir das 400 palabras). E non será esta a única vez que mentemos a lóxica.
Os contos a seguir reúnense baixo o título “Libro de estilo”, título que ben podería ser completado do seguinte xeito: “Libro de estilo para un sorriso intelixente” e xa desa maneira imos anunciando que realmente non muda o tipo de lector, nin o fará no que queda de volume. Mais en realidade si hai algunha mudanza reseñábel, pois neste caso os contos insírense maioritariamente na literatura hiperbreve ou Literatura Mínima, xa que todos, agás o derradeiro contan menor extensión da antes sinalada. Alén diso tamén se vai facendo cada vez maís visíbel unha figura literaria que realmente está no fondo de cada relato e constitúe o marco no que hai que aplicar a lóxica. Falamos da ironía, unha ironía que hai que cualificar com fina ( malia a tautoloxía evidente) e intelixente ( outra volta), unha ironía que tamén resulta basilar na república dos textos máis breves e no uso da cal se di que os galegos somos auténticos mestres. Iso non deixa de ser un lugar común, un prexuízo positivo se quixermos, é certo, mais Manuel Núñez Singala demostra máis unha vez o por que de tal afirmación.
A continuación vén o “Libro de instrucións” onde case todo é literatura hiperbreve e onde todo son manuais de instrucións coa xenialidade que se lles supón sempre a este tipo de escritos. Moi variados, pois as súas temáticas van desde as instrucións para tomar café, para parecer intelixente, para pedir as cousas, para parecer galego (tres, que enlazan uns cos outros), para convidados, para falar do tempo, para ceder o paso, para pagar, para gozar dun día de sol, para comportarse nas escaleiras ou para baleirar os pratos. E remata o vulume co “Libro de contos”. Un “Libro de contos curioso” pois se no principio, nos primeiros contos se nota moito o esforzo en que a ficción achegue algunha lección ou simplemente reflexión sobre a realidade, sendo contos que tamén enlazan uns cos outros e se sitúan nese tipo de ficción para rapaces. Quizá dando a entender que os adultos necesitamos que se nos digan as cousas así, coma a meniños. E seguro, seguro que obrigando a que o lector faga ese sobreesforzo de superpoñer a ficción sobre a realidade, xa que non todos os contos son simplemente contos, cousas que se din, que se len, que se oen. Sempre teñen unha finalidade, aínda que haxa que retorcelos, como fai o autor con máis clareza nos que rematan o volume.
Eis, pois, da man de Núñez Singala unha boa aoportunidade para ler divertíndose, para divertirse lendo e á vez reflexionando. Unha reivindicación da intelixencia e a sensibilidade onde ironía e lóxica están moi en contacto e non sempre da maneira que agardamos, de aí a xenialidade.

ASDO: Xosé M. Eyré

intelixencia emocional vs intelixencia racional

Filed under: POLÍTICA, SOCIEDADE, CULTURA — 23 de Xaneiro de 2015 @ 6:20 p.m.

Vén a conto da actualidade o feito de na convención do PP haxa un partado especial dedidado á intelixencia emocional. Algúns,moitos, vimos reclamando de PP e mais PSOE que potencien  a intelixenica crítica como unha forma lograr cidadans autónomos e non influenciábeis doadamente. Porén existe  a intelixencia emocional? contraponse á intelixencia racional?

Beldoch, M. (1964), Sensitivity to expression of emotional meaning in three modes of communication, in J. R. Davitz et al., The Communication of Emotional Meaning e Leuner, B. (1966). Emotional intelligence and emancipation. Praxis der Kinderpsychologie und Kinderpsychiatrie utilizaron o concepto xa nos anos 60. Anteriormente Robert L. Thorndike, en 1920, utilizou o término intelixencia social para describir a habilidade de comprender e motivar a outras persoas. En 1940, David Wechsler describiu a influencia de factores non intelectivos sobre o comportamento intelixente.

A intelixencia emocioan utilizámola todos para expresar emocións, entder os demais e utilizar esta información para gobernar a nosa vida. Volve xurdir a pregunta: pode poñers e intelixencia amocional de par da intelixencia crítica?

Cómpe indicar que a intelixencia emociona se dirixe a aspectos non cognitivos e que Wayne Payne, que figura com pai da idea, estaudaba as emocións e non directamente a intelixencia. Sería Daniel Goleman quen popularizaría o término en 1995.

E debemos saber que todos a utilizamos. Non todos podemos usar a intelixencia crítica, depende da nosa cultura, mais a emocional empregámola desde cativos, ela é  a que nos guía  a existencia cando temos poucos anos.

A parte máis primitica do cerebro é o tronco encefálico, de onde parten os centros emocionais.

O procesamento das emocións é rápido e impreciso.

Inflúe directamente na capacidade de enfatizar e confiar nos demais.

Velaí razóns abondas para que o PP contemple unha palestra de intelixencia emocional na súa convención. Velaí tamén que unha contraposición a intelixencia crítica sexa pertinente e necesaria. Na intelixencia crítica son as palabras o centro da nosa actividade cerebral, as palabras e os campos semánticos propios e contrapostos que suscitan na nosa mente, as relacións sintagmáticas e paradigmáticas manifestándose á vez.

Non se pode dubidar da existencia da intelixencia emocional por moito que haxa casos de comportamento gregarista. Cando somos pequenos é a que nos informa da grei a que pertecemos, e iso é moi importante. Mais, cando somos adultos, pretender que actuemos só de acordo coa intelixencia emocional é un auténtico insulto á nosa capacidade cognitiva.

recuperando literatura: Un último destino

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,CRÓNICA DA CRÍTICA — 22 de Xaneiro de 2015 @ 9:47 p.m.

CITA; DESPEDIDA E CONFIRMACIÓN?
Título: Un último destino
Autor: Xosé Carlos Caneiro
Editorial: Galaxia
O que empezou O infortunio da soidade (1992) e ía rematar con Ébora, aquela pentaloxía ( con O infortunio da soidade, Os séculos da lúa e Tal vez melancolía) prolongouse aínda até chegarmos a esta Un último destino, novela que semella querer poñer fin a un ciclo no que Dalmara ocupa lugar central, con ese nome ou con aquel de Ébora. Se será, por fin, así, o tempo o dirá. O que está claro é que Caneiro rendeu moito todo ese mundo, até tal extremo que xa pouco sorpende. Temos diante, pois, un título que presume despedida e tamén confirmación.
Toda a novela é unha enorme cita á que van acudindo personaxes e temas deste ciclo. Desde Herminio Parente a Silesio Braun ou Libardino Romero ou Adelino Prim van acudindo, pouco a pouco e sen présas a esta cita e homenaxe. E con eles, vellos temas, temas eternos como a infelicidade, como a procura da beleza, como a imposibilidade de levar unha vida plena, á par doutros subtemas ( que para o lector adoitan ser máis espectaculares ou atraentes) como o misterio da Trindade, as molestias gástricas ou as reflexións de índole metaliteraria a cerca do oficio das palabras. Sen novidades. Precisamente que Herminio, Silesio, Libardino ou Adelino acudan á cita e se unan a Elisardito Buenaventura, non é, nin moito menos garantía de nada, quizá porque en definitiva son a mesma personaxe.
A Dalmara, cidade especial onde as pedras teñen propiedades milagreiras, volve Elisardito Buenaventura, reatoparse, meditar para reconducir unha vida repleta de insatisfaccións. Reatopa a imaxinaxión portentosa do seu avó ou os desequilibrios amorosos do seu pai. Ao cura Blas, a cafetaría de Fidel, Cruz Polidoro, Patricio, as tías… E durante un mes reflexiona, dialoga coa súa historia e co lector, re-coñécese e reflexiona, antes de se despedir. Como é lóxico agardar, Elisardito sofre problemas gástricos, e as infusións e bebidas ( sobre todo o coñác) son motivos recorrentes, así como as sanadoras salmodias palábricas. Como é lóxico agardar, a novela está escrita coa habitual pericia no coidado do ritmo e está tinxida dun lirismo que pode desembocar en puro esperpento. Mellor dito: a novela é iso: exercicio de reafirmación estilística onde tampouco faltan os neoloxismos, nin os diminutivos en –ito ( con ese ar de cursilería de buena familia), nin a recorrencia sinérxica á pintura e á música ( Bach, sobre todo), as salmodias palábricas, esas marcas made in Caneiro das que hai unha ausencia notábel: a nai. Unha desas marcas é lembranza de autores e obras. Unha lembranza profusa e complexa, velaí: Lorca, Lewis Carrol, Quevedo, Nietzsche, Goetthe, V. Aleixandre, Schiller, Modigliani, Bach, Van Gogh, Albert von Bollstraed, Aristóteles, Avicena, Flavio Magno Aurelio, Larra, Casiodoro, Tertuliano, Melville, Lupercio Leonardo de Argensola, Álavarez Quintero, Gerardo Diego, Miguel Hernández, Manuel Machado, Bécquer, Torres e Villaroel, Juan Ramón Jiménez, Rilke, Valle Inclán… Aludidos sen citar o seu nome recoñecín dous moi claros Cunqueiro ( por Un hombre que se parecía a Orestes) e Méndez Ferrín ( No ventre o silencio). Alén de Otero Pedraio; toda a novela, en realidade toda esta serie de novelas, é unha tentativa de procura arredor de si. Que, á vista do dito, tamén ten algo de fuxida… que se corrobora doadamente desde o momento en que os folclores citados son o andaluz e o navarro…
Esta novela é galega porque está escrita en galego.
Un aspecto que non pode deixar de ser comentado é o das persoxases, pois novela é iso: estilo ( o estilo do Caneiro de sempre ) e personaxes. Herminio, Silesio, Libardino…xa dixemos, se cadra son a mesma personaxe en tesituras que pretenden ser complementarias, un pedazo dunha personaxe única. Mais agora queremos é referirnos a outra cousa. Corren o risco de ficaren en personaxes de papel, de palla, en simples altofalantes do autor, córreno en grade medida porque o lector non ten outro remedio senón identificalos só como constructos abstractos carentes da carnalidade que os actualice…de tan interior que é a novela ( a serie ) e tan pouco concreta como a propia Dalmara. Seres artificiais e artificiosos, constructos creados sen emblema humano, e sono desde unha percepción aplicábel ao ser humano entendido tamén como interioridade ou interiorismo abstractos, carentes de ancoraxe sólida na vida do lector. Unha Dalmara que ben podería quedar dentro de nós ( e con ela as súas personaxes ) mais desde o día a día todos sabemos o lonxe que está da cultura que vivimos tamén no día a día, concretamente. Unha mágoa esta perdida solidariedade das palabras, que tamén é solidariedade de mundos e realidades. Unha palabra ( o autor reivindica constantemente a beleza das palabras ) non é bonita por definición, éo polo mundo denotativo e connotativo que transporta; se só importara pola súa eufonía, sería coma se toda a carne fora en óso ou como todo óso descarnado.
Como novela que fecha un ciclo, o primeiro que hai que dicir é que non o clausura. Efectivamente, a recolección de personaxes dá a entender esa intención que o título anuncia. Mais, seguramente a causa da convivencia con personaxes tan queridas, a novela non clausura ese mundo, non definitivamente. Se cadra aínda sería máis doado entendela como una novela que presentara a serie (chamémoslle) Dalamara. Só que engadiría unha perspectiva incorrecta desde o momento en que segundo foramos entrando nesa serie ( desde o título máis actual ao menos actual) descubririamos un autor que pouco a pouco vai asentando no panorma das nosas letras…cando esa non é precisamente a realidade
A mellor literatura non é sempre a máis bonita; se esa literatura non é útil máis que para o autor…será moi bonita e tamén moi estéril.

ASDO.: Xosé M. Eyré

ditadura LVG

Filed under: CARA ADIANTE,POLÍTICA, SOCIEDADE, CULTURA — 21 de Xaneiro de 2015 @ 9:08 p.m.

Non sei se a literatura galega terá tamén que recorrer a Europa para acadar o recoñecemento de que a súa calidade a fai merecente. Hoe un séntese orgulloso polo éxito do xeito. Orgulloso de que como galego, son herdeiro dunha tradición que entre outras cousas lega unha arte de pesca propia e específica ( polo que eu sei) desta parte do mundo. Igual que o peito se me enche de fachenda cando teño que falar da literatura galega; hai vinte anos ninguén diría que había chegar onde chegou. E todo iso tendo en contra a propia administración, a Xunta de Galicia para sermos claros, e o seu voceiro parroquial La Voz de Galicia. Se por eles fora o xeito desaparecería do mapa igual que teñen desaparecida á literatura/cultura galega.

Porque é que a confabulación destapada pola xuíza De Lara, a “conxura” e sobre todo a información mentireira, inveraz pode estenderse ao conxutno de Galiza. Nesta mesma bitácora poden vostedes consultar un informe sobre a censura en LVG, día a día, durante un ano. Non é novo.Non para quen siga a actualidade de xeito desapaixonado e crítico. De feito non creo esaxerar nada cando digo que un dos principais inimigos de Galiza é LVG.

O de LVG é pura ditadura ao servizo do PP e da Xunta do PP. Na memoria están aínda os “mojitos” e a cruzada contra o bipartito. Pura ditadura, por iso a conxura, a confabulación a información inveraz cando se tiñan os intrumentos precisos para dar a luz unha información radiclamente oposta pero que non conviña a determinados intereses de xente con intereses ( e perdoen a redundancia) en LVG ten moito valor. Porque supoño que ninguén caulificará de exaltada á xuíza.

Sigo soñando cun futuro onde non existe LVG. Non é utopía. De non ser polo chorreo de millóns que feixó lles meteu no peto…igual falariamos doutra cousa.

a música como salvación

Filed under: EDUCACIÓN, ENSINO, ESAS COUSAS,LINGUA,MÚSICA — 20 de Xaneiro de 2015 @ 7:23 p.m.

Algunha vez terase que estudar o mal que na mocidade fan as radiofórmulas estilo 40 Principais. Nunca os aturei. Sempe me pareceron o  colmo da bobaliconería. Nin cando era adolescente. E agora, que todas as mañás, na piscina, teño que volver aturalos, éntranme ganas de golsar. Parécenme dun mal gusto absolutamente impresentábel que pervive ao longo das décadas como saramagos de raíz autopropulsora, que abomina e esquece intencionadamente as linguas cooficiais, que alucina con cada couiña cantada en inglés de de nome raro (  emais de é dalgún imberbe).

É o fenómeno “maisntream”, esa cousa que che di que es un bicho raro senón partillas os gustos do que se baila en todas as pistas. Un bicho raro, e mesmo che fan tamén chegar á conclusión de que odias a música.

É entón cando chega  a lembranza dos veráns nos que o meu fillo e mais eu percorremos case todos os festivais que hai na Galiza, festivais de música galega, claro. Ou cando, cantos anos van xa e segue igual de patente na miña cabeza, percorremos todo o ancho da Península ao son de Sés. E é cando lembro que teño un fillo “furancheiro”, que deixa o que sexa para escoitar “O Futrancho”. Só entón concibo a música como salvación, como salvación do mar de merda onde ao que o capitalismo e o centralismo nos teñen condenados.

Porque, malia os 40 Principais e toda esa canallada que nos asolaga a vida, existe a música como salvación, a música na túa lingua, a música libre,  a música indómita e verdadeira.

feísmo e idiotez

Filed under: EDUCACIÓN, ENSINO, ESAS COUSAS,POLÍTICA, SOCIEDADE, CULTURA — 19 de Xaneiro de 2015 @ 7:18 p.m.

Na actualidade hoxe chégame varias noticias que teñen moito en común: o feísmo ideolóxico. Falo de feísmo ideolóxico porque o PP, a través da Xunta de o seu órgnao comunicante LVG ( ao que tamén se umou a RG nisto do feísmo), pretende reducir o isgnificado da palabra feísmo a ese galpón armado como se puido con catro cachivaches recilados ou a esa casa que quedou sen recebar e pintar.

E non é xuto, a palabra feísmo tamén resulta aplicábel a outros aspectos da realidade moi pouco do gusto do PP e da Xunta ppeppeira. Un deles, por exemplo, é feito de gastar 250.000 euros na reprodución dun castro tendo outro a carón e desatendido por carencia de orzamento. E é que xa cómpre ser imbécil total para promover un sucedáneo tendo o orixinal ao lado. O tipo este, alcalde de Celanova, é dos que prefiren unha mala reprodución da Mona Lisa antes que o cadro orixinal. Cómpre ser así de idiota ou do PP.

Disimúlese a animosidade. É que un pensa que chegaron ao colmo do ridiculismo e non fan máis que ampliar o teito de estupidez de que son capaces. Non abondaba con que Feixó non soubera porque as vacas levan nome de muller, por exemplo. Nada menos ca Feixó. Agora veñen co feito que acabo de aludir. E non só.

Non é que nin se deran por aludidos a raíz do artigo de Galicia Ciencia, se cadra é máis ben por iso. Fállalles a mielina, a substancia que funciona como neurotrasmisor. Porque veñen de convocar, a través da Fundación Cela, un concuros literario só en español.

Volvendo ao de antes, a ver cando a cidadanía se decata de que estes badulaques non teñen mielina nin para atar os cordóns dos zapatos!

o bilingüismo e a harmónica

Filed under: EDUCACIÓN, ENSINO, ESAS COUSAS,LINGUA,POLÍTICA, SOCIEDADE, CULTURA — 16 de Xaneiro de 2015 @ 1:59 p.m.

Un artigo publicado en Galicia Ciencia devolve ao primeiro plano da actualidade a cuestión lingüística. Algúns levamos desde os anos ´70 usando argumentos moi semellantes ao que neste artigo se divulgan, non con tanta precisión, non con precisión científica, porén está máis que demostrado que desde o bilingüismo activo é moito máis sinxelo apreder unha terceira, unha cuarta, calquera outra lingua. Resulta sinxelo de explicar: cando na cabeza tes dúas solucións expresivas diferentes para unha mesma realidade ( ou parecida) non te sorprendes unha terceira ou unha cuarta (poñen vostedes o que estimen) senón que entra a formar parte da variedade expresiva que posúes.

Noten vostedes que salientei as palabra activo e variedade, contrarias a pasivo ( quen sabe, ou cre que sabe, pero non exerce o bilingüismo senón que usa mairitariamente só unha lingua) e variedade, palabra contraria a uniformidade.

Nótese tamén que o artigo parte dunha investigación feita para promocionar o inglés, non o facemos nós, galegos conscientes, para defendernos de Galicia Bilingüe ou dos ataques da Xunta da Galiza Feixoana. Ambos e dous seguirán a ignorar a forza dos argumentos a prol do galego como lingua activa simplemente para xustificar o inxustificábel: a burramia que está detrás do pailanismo odiante do galego; porque é iso: puro pailanismo, puro odio, pura burramia como cobertura dunhs escolla lingüística reducionista e alleante.

Outra cousa é saber que fará a DXPL. Imaxinamos que nada. cando debera reproducir o artigo e envialo a cada familia con fillos en idade escolar ou prescolar. Simplemente iso, enviárlleo e que els tomen decisión ao respecto.

Non abonda con saber tocar a harmónica, se aademais sabes gaita vaiche ser máis doado aprender outro instrumento porque as conexións neuronais son máis efectivas.

recuperando literatura: Asasinato no Consello Nacional

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,CRÓNICA DA CRÍTICA — 15 de Xaneiro de 2015 @ 7:42 p.m.

CRIME PARA O DECTIVE MÍSTICO
Título: Asasinato no Consello Nacional
Autor: Diego Ameixeiras
Editorial: Xerais
O nacionalismo é un dos temas pouco frecuentados na literatura galega. Aqueles que acusan a nosa literatura de dogmatismo, de estar ao servizo do ideario nacionalista e de serlle debedora, fano a conta de, interesadamente, non repararen neste indicio. Tanto, até poder dicir que a novela de Diego Ameixeiras se escribe desde a conciencia do exotismo dun motivo temático que o vai sendo menos. Sobre todo desde A perspectiva desde a porta ( Patricia A. Janeiro, Positivas) e Xelamonite (Luís Paradelo, Galaxia), inseríndose así, a novela de Diego Ameixeiras, nunha corrente vivificadora na que poucas voces se achan aliás as mencionada e Méndez Ferrín ( Retorno a Tagen Ata ) ou Darío Xoán Cabana ( O cervo na torre ).
Isto, e o referente claro, clarísimo, e non negado senón todo o contraio, de Vázquez Montalbán ( Asesinato en el Comité Central, 1981) son o primeiro que hai que ter en conta antes de entrar de cheo na análise doque en si é a novela. Antes de entrar de cheo no que é unha novela que sería desexábel fora aceptada e celebrada pola clase política galega, especialmente pola clase política nacionalista, con deportividade e sen maximalismo, facendo gala da tolerancia que achan de menos noutros partidos, nomeadamente o Partido Popular. Sería desexábel que non tivera que agardar 25 anos para ser recoñecida entre os membros da clase política que a protagoniza. Se entón eran a fronte antieuro e o eurocomunismo dous dos conflitos escritos na axenda política, Diego Ameixeiras escolle o momento posterior a que o bipartito perdera o goberno para situar cronoloxicamente unha intriga política e detectivesca na que non resulta complexo establecer as correspondencias, os trasuntos, das personaxes ficticias. Velaí temos a Xelmírez (en quen é posíbel ver a Paco Rodríguez), a Quiroga ( en quen se recoñece Quintana), a Balboa ( personaxe secundaria que emula a Baltar), a Balseiro (Beiras) e Amoedo (Aymerich). A novela non é, nin quere ser, crónica da realidade, senón que constitúe unha escisión ficticia dun acontecemento prendido no almanaque dun devir aínda moi recente. O cal non debería ser impedimento para que o recoñecemento antes mentado sexa posíbel. Outra cousa é que os medios de comunicación galegos lles brinden oportunidades para manifestalo, esquecendo o silencio interesado en que manteñen todo o que teña que ver coa literatura (cultura) galega. Pode que os políticos galegos estean á áltura ( saberémolo?), e quen non estea sexa a prensa.
O relevo do, coñecido xa, Horacio Dopico tómao Alberte Cudeiro, detective moi dado á filosofía oriental, ao misticismo, aspecto que o individualiza fortemente, conferíndolle un tipo de personalidade pouco frecuentada, e a quen lle senta do máis natural a retanca galega. Unha personaxe secundaria (Sara, estudante) ten a mision de salientar esta faciana dun Alberte Cudeiro que non deixa de ser outra persoa que andou pola vida dando golpes de cego a muíños de vento enormes, e remata como detective privado que sobre todo leva asuntos relativos a infidelidades e/ou esatafas a aseguradoras. De súpeto, Cudeiro é contratado polo BNG para esclarecer o asasinato de Dacosta cando, xusto á saída do Consello Nacional onde Quiroga e o seu equipo dimitiran, este é asasinado. A partir de aí desencadéase unha trama onde Diego Amexieras soubo entremesturar convincentemente, nun único prisma narrativio, a cara da ficción detectivesca, a propia da política ficción, unha nada desprezábel análise social baseda non só en comentarios ( de narrador ou de personaxes) senón tamén nunha galería de personaxes, complexa e completa, que lle permite fuxir de calquera sospeita de maniquea á vez que lle dá á novela unha agradábel dimensión de universo complexo mentres o xirar dunha cara a outra lle permite manter a intriga.
Asasinato no Consello Nacional é iso, a intriga creada e unhas personaxes críbeis nos seus trasuntos ( tampouco se afonda moito , alén do das relacións coñecidas) estando o resto ben configuradas e axudando a manter o lector atento páxina tras páxina. É o que pretende e é o que é, pois pouco ou nada vai atopar quen nela queira ler un plano da expresión potenciado. Case nada agás elevadas doses de ironía, esa ironía ocorrente e retranqueira que pinta sorrisos nos labios lectores. Excesivamente xenerosas doses de irónica retranca, dicimos excesivas porque este feito contribúe a igualar as personaxes e aquí non son poucas as que botan man deste recurso. Nunha novela durante a lectura da cal nos esforzamos en diferenciar/asimilar as personaxes antes vistas cos seus trasuntos, non semella demasiado aconsellábel. Mais o feito de a novela non ser curta (366 páxinas) proporciónalle ao lector tempo suficiente para a familiarización.
Asasinato no Consello Nacional é unha proposta lectora que satisfará aos amantes do xénero detectivesco e negro, e non defraudará tampouco os que a escollan atraídos pola faciana política. Diego Ameixeiras soubo crearlle personaxes complexas e críbeis, coa dificultade que á proposta lle é implícita, a medio camiño ( nunca mellor dito) entre a realidad e a ficción mais sendo inequivocamente ficción, personaxes que lle permiten bosquexar atmosferas notábeis malia o factor igualatorio que é o abuso da ironía retanqueira.
ASDO.: Xosé M. Eyré

Parga Pondal, Cabanillas e o autoodio selectivo

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,CRÓNICA DA CRÍTICA,POLÍTICA, SOCIEDADE, CULTURA — 14 de Xaneiro de 2015 @ 6:51 p.m.

Se hai un nome de actualidade no día de hoxe ese é de Isidro Parga Pondal; xa non porque se escribira un libro reivindicando a súa figura e un atope artigos tan xustos e esclarecedores coma este. Xusto e esclarecedor, porque a figura de Parga Pondal é unha das máis silenciadas da cultura galega cando debía ser unha das máis reivindicadas. Isidro Parga Pondal é dos que dedicaron a súa via a un proxecto superior ao individualismo de calquera persoa por moi dotada que se crea: Galiza. Como Castelao, Manuel Antonio, Eduardo Pondal…ou Ramón Cabanillas.

Han de desculpar que remate a enumeración en Cabanillas, podía escribri ben máis nomes, mais estamos no 2015, tal ano como este, hai un século, saía do prelo Vento mareiro e non sería nada xusto que pasara desapercibido. Xa pasou, hai dous anos, con No desterro. En xeral está pasando con Cabanillas. Claro, rexe a RAG quen a rexe, e iso explica moitas cousas, como enaltecer a Filgueira Valverde e non a Cabanillas.

Porén, o caso de Parga Pondal, tamén está de actualidade pola burramia dun señor que preside unha deputación, a de A Coruña. Outro caso de burramia selectiva. Burramia, porque non se pode chamar esquezo. É  a burramia  que nace dun odio selectivo, un descoñecemento que nace do autoodio, do  odio pola cultura propia. E non crean que estou sendo deproporcionadamente duro.Non. Porque un señor que preside unha deputación non pode cometer eses erros tan graves, tempo ten abondo para ilustrarse antes de dicir tonterías, e asesores que o fagan caer da burra, por non mencionar especialistas na elaboración de comunicados de prensa. Que teñen a súa culpa tamén, certo. Porén el foi quen os puxo onde están.

o verdadeiro valor da microsecuencia

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,CRÓNICA DA CRÍTICA — 13 de Xaneiro de 2015 @ 7:14 p.m.

Na era das grandes tecnoloxías. Na era das megaconstruccións e  dos rañaceos. Na era das viaxes ao espazo. O misterio dunha pinga de orballo pode desestabilizar por completo o noso mundo coas súas crenzas, apoloxías e mitomanías. Xa o dicía o poeta do Lirismo da Natureza, xa. Van alá máis de cen anos xa. E hoxe aínda se di que os perfumes máis aprezados veñen en frascos pequenos.

Tamén na literatura. Por suposto. Alí onde un autor demostra toda a súa destreza narrativa ou lírica é nos textos máis breves. É dicir: un conto supera en dificultade compostiviva a unha novela, non hai lugra para o erro no conto -óllese que falamos de conto, non de relato; e un poema breve pode superar en epifanía, pode espertar meirande mundo evocador que outro de centos de versos.

Así de simple.

Mais hoxe non queremos tematizar o exposto. Hoxe é quenda da secuencia. Estou a ler Conduce rápido, onde Diego Ameixeiras, como di a presentación editorial, continúa coa fórmula que lel dera éxito en Dime algo sucio, Historias de Oregón, Todo ok, ou Matarte lentamente. É dicir: secuencia breve, tramas cruzadas, personaxes deseperadas e fracasadas.

Nada novo baixo  o sol. Iso xa o tiñamos na Narrativa Suxa. Lembran? Ou case todo. Porque desta vez a grande innovación é uso da secuencia breve, a secuencia que che amosa un anaquiño da vida das personaxes para que ti despois logo soñes, elucubres. Porén non se trata de influencia literaria, cremos. O mundo negro, o mundo das historias negras é tan do cine coma da novela, da literatura, e entre ambos e dous mundos de interferiron mutuamente. E no que respecta á secuencia, pouco máis ou menos vén sendo o mesmo, inclusive diriamos que é termo máis cinéfilo que literario, por moito que títulos como este nos fagan reivindicar a  súa literariedade.