ferradura en tránsito

Onte falei da incultura do PP. Hoxe celebrei cos meus alumnos os 175 anos de Rosalía de Castro. Léndolles poemas seus. Alumnos de 3º ESO. Na escolma que fixen, estes:

Castellana de Castilla
Tan bonita e tan fidalga,
Mais á quen para ser fera
Cá procedensia ll’ abasta,
Decime, miña señora,
Xa qu’os mostrás tan ingrata,
Si ó meu rendimento homilde
Bascas d’ enoxo vos causan,
Pois cand’onda vos me achego
Cuspis con ardentes ansas.
Y ese mirar de pombiña
Volvés en fosca mirada
Tornando en sombrisa noite
O dia qu’en sol se baña.
En vano intento señora
Saber por que me maltrata
Dama d’un alma tan nobre
Aunque soberba por fama
Pois né motivo á despreço
Sintirse tan ben amada,
Qu’as mesmas pedras señora
D’un bon querer se folgaran.
Din que na nobre Castilla
Asi os gallegos se trata,
Mais debe saber Castilla
Que de tan grande s’alaba
Que sempre á soberbia torpe
Foi filla d’almas bastardas,
E sendo vos tan sabida
Nunca de vó lo pensara
Que de tan alto baixando
Vos emporcases na lama.
Nin que chamandovos nobre
Tanta nobreza enfouçaras
Imitand’ós que vaidosos
No qu’está debil s’ensañan.
Pero mais val qu’enmudeça
Pois tés condicion d’ ingrata
Que predicar en deserto
Na miña terra né usanza.
Si fun curpabr’en quereros
Coma ningun vos amara,
Por ser de terra gallega
E sérdes vos castellana.
En paz señora vos deixo
C’á vosa soberba gracia,
E voume á Galicia hermosa
Dond’en xuntanza m’agardan
O que no téndes señora
Y ó qu’en Castilla n’achara,
Campiños de lindas rosas
Fontiñas de frescas auguas
Sombra ná veira d’os rios
Sol nás alegres montañas
Caras que nacen sorrindo
E que sorrindo vos aman
E qu’inda mesmo morrendo
En sonrisiñas se bañan.
Ali, señora, contento
Cantando ó doce ala lala
Baixo á figueira frondosa
En baixo da verde parra
C’ aquelas frescas meniñas
Que mel d’os seus labios manan
Cando en falar amoroso
Meigo nos din en voz maina.
Con tódalas de Castilla
Nobrisimas Castellanas
Olvidareivos sin pena
Anque sós vos, tan fidalga,
Qu’aló saben ser altivas
Pero non saben ser vanas
Y é facil con doces tomas
Olvidar tomas amargas.
Déchesmas vos mi señora
Con despreço envenenadas
Inda con fero mais fero
Que pelica de laranxa,
Mais teño por que me pase
Aquel sarrapio qu’escalda,
Teño un-ha dama nos Portos
Outra no Riveiro d’ Avia,
Si á dos Portos é bonita
A dó Riveiro lle gana.

………………………………………………………………………

Castellanos de Castilla,
Tratade ben ós gallegos;
Cando van, van como rosas,
Cando vên, vên como negros.

—Cando foi, iba sorrindo;
Cando veu, viña morrendo;
A luciña d’os meus ollos,
O amantiño do meu peito.

Aquel máis que neve branco,
Aquel de doçuras cheyo,
Aquel por quen eu vivia
E sin quen vivir non quero.

Foi à Castilla por pan,
E saramagos Ile deron,
Déronlle fel, por bebida,
Peniñas por alimento.

Déronlle en fin, canto amargo
Tén a vida no seu seo…
¡Castellanos, Castellanos!
Tendes corazon de ferro.

Ay! no meu corazonciño,
Xa non pode haber contento,
Qu’ está de dolor ferido,
Qu’ está de loito cuberto.

Morreu aquel qu’ eu queria,
E, para min, n’ hai consuelo,
Sólo hai para min, Castilla,
A mala lei que che teño.

Premita Dios, Castellanos,
Castellanos que aborreço,
Qu’ ántes os gallegos morran,
Qu’ ir a pedirvos sustento.

Póis tan mal corazon tendes
Secos fillos do deserto,
Que si amargo pan vos ganan
Dádesllo envolto en veneno.

Aló van, mal pocadiños,
Todos d’esperanzas cheyos,
E volven ay! sin ventura,
Con un caudal de despreços.

Van probes, e tornan probes,
Van sans, e tornan enfermos,
Qu’ anq’ eles son como rosas,
Tratádelos coma negros.

¡Castellanos de Castilla.
Tendes corazon d’ aceiro,
Alma como as penas dura,
E sin entrañas o peito!

En trós de palla sentados,
Sin fundamentos, soberbos,
Pensás qu’ os nosos filliños,
Para servirvos naceron.

E nunca tan torpe idea,
Tan criminal pensamento
Coupo en máis fátuas cabezas
Ni en máis fátuos sentimentos.

Que Castilla e Castellanos,
Todos nun monton, a eito,
Non valen o que un-ha herbiña
D’estes nosos campos frescos.

Solo peçoñosas charcas
Detidas no ardente suelo,
Tès Castilla que humedezan
Esos teos labios sedentos.

Que o mar deixoute olvidada
E longe de ti correron,
As brandas auguas que traen,
De prantas cen semilleiros.

Nin arbres que che den sombra,
Nin sombra que preste alento…
Llanura e sempre llanura,
Deserto e sempre deserto…

Esto che tocou coitada,
Por herencia no universo,
¡Miserable fanfarrona!…
Triste herencia foi por certo.

En verdad non hay, Castilla,
Nada como ti tan feyo,
Qu’ ainda mellor que Castilla,
Valera decir inferno.

¿Por que aló foches, meu ben?
Nunca tal houberas feito,
Trocar campiños frolidos
Por tristes campos sin règo.

Trocar tan craras fontiñas,
Rios tan murmuradeiros,
Por seco polvo que nunca,
Mollan as bágoas do ceo.

Mas ay! d’ onde a min te foches
Sin dor meu sentimento,
y aló á vida che quitaron,
Aló a mortiña che deron.

Morreches, meu quiridiño,
E para min n’ hay consuelo,
Qu’ ond’ ántes te via, agora
Ja sólo un-ha tomba vexo.

Triste com’ a mesma noite,
Farto de dolor o peito,
Pídolle á Dios que me mate,
Por que xá vivir non quero.
.
Mais en tanto no me mata,
Castellanos qu’ aborreço,
Hei, para vergonza vosa,
Héivos de cantar gemendo.

¡Castellanos de Castilla
Tratade ben ôs gallegos;
Cando van, van como rosas
Cando vên, vên como negros!

…………………………………………………………………………………….

Probe Galicia, non debes
Chamarte nunca española.
Qu’ España de ti s’ olvida
Cando eres ay! tan hermosa.
Cal si na infamia naceras
Torpe, de ti s’ avergonza,
Y á nay qu’ un fillo despreça
Nay sin coraçon se noma.
Naide por que te levantes
Ch’ aIarga á man bondadosa.
Naide os teus prantos enxuga,
Y homilde choras e choras.
Galicia, ti non tés patria,
Ti vives no mundo soya,
Y á prole fecunda tua
S’ espalla en errantes hordas,
Mentras trist’ e solitaria
Tendida na verde alfombra
O mar esperanzas pides
De Dios á esperanza imploras.
Por eso anqu’ en son de festa
Alegre á gaitiña s’ oya
Eu podo decirche
Non canta que chora.
………………………………………………………..

Non. Dúbida non teño. Non será esta a única causa do odio que o PP sente pola literatura galega, polos galegos e por Galiza en xeral. Non será esta a única, non. Mais dúbida non teño de que, unha vez escrito iso, cousas como est ateñen outro valor:

Adios rios, adios fontes,
Adios regatos pequenos,
Adios vista dos meus ollos
Non sei cando nos veremos.
Miña terra, miña terra,
Terra donde m’ eu criey,
Ortiña que quero tanto,
Figueiriñas que prantey.

Prados, rios, arboredas,
Pinares que move ó vento,
Paxariños piadores,
Casiña dó meu contento.

Muhiño d’ os castañares,
Noites craras de luar,
Campaniñas trimbadoras
Dá igrexiña dó lugar.

Amoriñas d’ ás silveiras
Qu’ eu lle dab’ ó meu amor,
Camiñiños antr’ ó millo,
Adios para sempr’ adios!

Adios groria! adios contento!
Deixo á casa onde nacin,
Deixo á aldea que conoço,
Por un mundo que non vin!

Deixo amigos por estraños,
Deixo á veiga pó lo mar,
Deixo, en fin, canto ben quero…
¡Que pudera non deixar!…

…………………………………………………………………………………..

Mais son prob’ e mal pecado,
A miña terra n’ é miña,
Qu’ hastra lle dán de prestado
A veira por que camiña
O que naceu desdichado.

Téñovos pois que deixar,
Hortiña que tanto amei,
Fogueiriña dó meu lár,
Arboriños que prantei,
Fontiña do cabañar.

Adios, adios que me vou,
Herbiñas do camposanto,
Donde meu pay s’ enterrou,
Herbiñas que biquey tanto,
Terriña que vos criou.

Adios tamén, queridiña…
Adios por sempre quizais!…
Dígoch’ este adios chorando
Desd’ á veiriña do mar.
Non m’ olvides, queridiña,
Si morro de soidás…
Tantas legoas mar adentro…
¡Miña casiña! meu lar!
Iso, ou isto;

Nasin cand’ as prantas nasen,
No mes das froles nasin,
Nunh’ alborada mainíña,
Nunh’ alborada d’ abril.
Por eso me chaman Rosa
Mais á dó triste sorrir
Con espiñas para todos
Sin ningunha para tí.
Dés que te quixen, ingrato,
Tod’ acabou para min,
Qu’ eras tí para min todo
Miña groria e meu vivir.
De que pois te queixas, Mauro?
De que pois te queixas, di,
Cando sabes que morrera
Por te contemplar felis?
Duro crabo me encrabaches
Con ese teu maldesir,
Con ese teu pedir tolo
Que non sei que quer de min,
Pois dinche canto dar puden
Avariciosa de ti,
O meu corason che mando
C’ unha chave par’ ó abrir,
Nin eu teño mais que darche,
Nin ti mais que me pedir

Todo.

E vén sendo cousa inintelixíbel que estes ppeperiros ppetimetres se queiran reclamar galegos, mesmo bos galegos. Pobre xente, que non é xente pobre! Pobreza espiritual, que é a máis grande das pobrezas, porque a ela, democrátcia que é a cousa dos afectos, podemos aspirar todos