ferradura en tránsito

Xuro que loitarei para que a miña lingua alcance o máis amplo uso social, dentro e fóra da miña comunidade, e obteña a máxima difusión e recoñecemento en todos os ámbitos sociais.(Noeli Pocaterra)

recuperando literatura: Arto Paasilinna ( No bosque dos raposos aforcados)

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,CRÓNICA DA CRÍTICA — 20 Maio 2014 @ 5:50 p.m.

É hoxe lugar para recuperar a crítica desta preciosa novela de Arto Paasilinna, que traduciu Tomás González Ahola e Rinoceronte publicou.

 

NO BOSQUE DAS LECTURAS AFORCADAS

 

Título: O bosque dos raposos aforcados
Autor: Arto Paasilinna. Traduce: Tomás González Ahola
Editorial: Rinoceronte

Mentres  as ondas repercutivas do 15-O pairan na atmosfera de vilas e cidades sen importar países ou continentes, e en tanto os medios de comunicación se limitan  a dar noticia dun fenómeno co que non saben moi ben que facer na seguranza de que incomoda o capital que lles financia a existencia, eu acudo ao caudal liberador da literatura, neste caso da man e palabra de Arto Paasilinna n´O bosque dos raposos aforcados que Rinoceronte nos obsequiou hai xa algún anos e deixara inconcluso.

                     Porque Arto Paasilinna e O Bosque dos raposos aforcados? Porque Arto Paasilinna cre na xente, e velaí algo que aínda nos custa: crer en nós, nesta época onde en que os mercados financeiros absorben toda a atención de cidadáns pasmados diante do que  non logran nin entender aínda que lles condicione a vida. E porque Arto Paasilinna é de Finlandia; podería escribir algo moi semellante desde o discurso dun autor galego ( desde o Longo voo de paxaro de Fermín Bouza a Cunqueiro, por exemplo), porén o reto é meirande se me propoño escribir sobre unha novela estranxeira e sinalar aí aquilo que os lectores galegos poden atopar de diferencial. Na lectura dunha escrita de éxito por Europa  adiante. Porque Arto Paasilinna ten, por exemplo, un importante nicho lector en Francia. Velaí o marabilloso, como sendo diferentes podemos responder á vida mellor que sendo todos a medida da mesma mediocridade precociñada.

                     A novela recolle a delirante historia de Oiva Juntunen (delincuente profesional de pouca monta que logra roubar ouro do gobernó noruegués), Remes (militar profesional de pouca monta e moito augardente), Cincocentos ( raposo atraído polos humanos, a case unha vida de can), Agneta e Cristine ( putas porque de algo hai que vivir), Naska ( vella de etnia kolta, rebelde, irreductíbel), Siira ( matón profesional e con estudos), Hurskainen ( policía federal á procura dunha mellor vida) e Piera ( guía que conduce  Agneta e Cristine ao outeiro de Koupsu, onde se recluíron Oiva e Remes). Un discurso á vez frío e delirante, tal mestura é posíbel e Arto Paasilinna demóstrao. Unha novela das que se veñen chamando de iceberg, que vai medrando segundo se le. Que vai medrando segundo se le, sempre e cando o lector entre no xogo irónico e non se deixe arrastrar/contaminar pola xelidez dun discurso que basea a súa expresión nunha sinxeleza estilística que mesmo raia na deixadez. Ás veces, sobre todo nos primeiros capítulos, semella que estamos a ler unha historia de debuxos animados, pola facilidade, naturalidade e fantasía coa que o autor conduce as personaxes dentro da historia. Até que Oiva e Remes se xuntan, momento clave no que, se o lector non abandonou antes a lectura, enfadado pola frialdade expresiva, un delincuente profesional imparte a cátedra de liberdade, moralidade e lóxica que está ao seu alcance. É  sobre todo entón cando o lector se decata de que por debaixo, ou por riba, dese frío e delirante discurso hai algo máis, unha mensaxe que non se explicita, unha mensaxe ou unha necesidade: a de que o lector deixe de ser unicamente espectador, esta non é unha novela na que aprender senón desde a que aprender. Aprender a                  que?A vivir, nada menos. Ou como pouco a non aceptar as cousas sen máis, sen cuestionamento pertinente e serio, serio inclusive cun discurso tan delirante como este.

                     O lector galego recoñecerá na novela do finlandés unha fina ironía, fina, repetimos. Non lle escapará ao lector, a calquera lector, que Arto Paasilinna, bota man dunha xenerosa dose irónica, habilitando para as personaxes un status fronteirizo entre o monicreque e a seriedade dunha mensaxe trascendente. E é ese status o meirande logro da escrita deste autor, desde o cal ensina como unhas personaxes despersonalizadas a tal extremo, e da ralea que son, logran conducirse cun humanismo que contrasta coa realidade maquinal de todos os días. Humanismo, malia estas personaxes seren adictas ao alcohol, malia fumaren substancias prohibidas, malia compraren sexo e delinquir. Se personaxes así son quen do humanismo solidario que ilumina os derradeiros días da vella Naska, por exemplo, cabe preguntarse porqure a sociedade, a sociedade normal e formal, resulta bastante máis fría que a novela de Paasilinna, fría e insensíbel.

                     A lectura é o preámbulo do coñecemento, non o coñecemento en si, que dicía Marcel Proust.

Con outras palabras, a lectura é o proceso que desencadea a adquisición de sabedoría. Para o cal é imprescindíbel que o lector non fique como simple espectador, debe participar. E ha participar en meirande medida quen sexa capaz de identificar esa ironía como retanca, retranca, algo tan noso. A ironía hiperonímica coñece diferentes realizacións segundo a colectividade de que se trate. Todos somos irmáns, todos somos fillos, mais nai só hai unha. Non é mesmo ler con lentes propios que cos do veciño. Tamén, non debe esquecerse, a tradución de Tomás González Ahola axuda moito a isto, contrasten con calquera outra…          


 ASDO.: Xosé M. Eyré

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Non hai comentarios

No comments yet.

RSS feed for comments on this post.

Sorry, the comment form is closed at this time.