ferradura en tránsito

Xuro que loitarei para que a miña lingua alcance o máis amplo uso social, dentro e fóra da miña comunidade, e obteña a máxima difusión e recoñecemento en todos os ámbitos sociais.(Noeli Pocaterra)

recuperando literatura: Luz de tebra

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,POLÍTICA, SOCIEDADE, CULTURA — 7 Xaneiro 2015 @ 6:08 p.m.

A GRANDE SORPRESA
Título: Luz de tebra
Autor: Ánxel Vázquez de la Cruz
Editorial: Xerais
Que un autor consagrado, de obra xa reputada e mesmo longa, escriba un gran título é algo que entra no agardábel, agardábel agradábel que se ten como constatación do anterior e promesa de futuro non menor. Porén, o verdadeiramente sorprendente é cando alguén descoñecido entra no mundo das letras cunha obra sensacional, porque a promesa de futuro aínda é máis intensa e significativa de que a grande máquina da literatura non se detén e segue producindo autores e obras para enmarcar. Hoxe quero falarlles dunha desas obras e dun deses autores. Sobre todo da obra, Luz de Tebra; porque do autor, novo nestas lides, pouco máis sei da sucinta nota que figura na lapela ou do que fun atopando en internet, confeso.
Desde que un abre esta luminosa Luz de Tebra ( a luz do solpor, luz esvaecida, aclara o autor (15)) agás as pequenas incidencias provocadas polos demontres tipográficos, todo o resto é abrente pletórico, revelación compañeira, auga fresca de manancial vello e sal. Abrente pletórico propio dun autor que garda como tesouro o pouso de moitas lecturas, o pouso de moitas lecturas cuxo pulso se amosa nunha prosa fluída, culta e de acceso directo, anovadora máis fortemente asentada no precepto clásico do narrar ben, claro e seguido. Revelación emanante desde a comprensión da vida propia dun humanismo fondo, asumido, verdadeiro e non decorativo; revelación compañeira da propiedade transitiva humana. Auga fresca de manancial vello, tradición e anovación non contraditorias. O sal que asegura o devezo dunha páxina máis, a sede da revelación no novo abrente.
A ducia de relatos aparecen agrupados en catro feixes (“Luz de Tebra”,”O estudante de Medicina”, “O Xardín equívoco”, “A beira ameazada”) organizados secuencialmente en forma cronolóxica progresiva, de xeito que dean conta das vivencias (como protagonista principal ou como testemuña) dun médico. Até que punto sexan debedores ou reflictan acontecementos autobiográficos, é cuestión intrascendente, aboslutamente intrascendente desde o momento en que o lector percibe que está nas mans dun bon narrador, un narrador que sabe o que quere contar e como o quere contar, desde un rexistro estilístico complexo que agroma naturalmente do manancial da súa pluma. Digo un rexistro estilístico complexo porque xoga co ritmo habilmente; sen ter que botar man do recurso ao período oracional breve, tanto se achega á precisión cualificadora demorada como avanza con naturalidade pasmosa; e aínda por riba ten tempo, vagar e sapeincia para inserir ironías finas e contundentes ou reflectir (aspecto tan unido ao anterior como ao que vén a continuación) o saber popular ou xogar coas fronteiras entre realidade e ficción igual que os deuses xogan coa vida e morte.
O uso da ironía, por certo, proporciona intres absolutamente delirantes, mais o seu uso (discrecional, puntual como golpe de aguillada) non tinxe o ton en exceso. Pretendendo, e logrando un ton amábel co que o lector empatiza doadamente, ese ton do contador experto, iso non é óbice para que de cando en vez no relato aboie a condena dun tempo, dunha sociedade e duns comportamentos inhumanos. Iso si, con toda a elegancia e delicadeza de que non foron quen os represores inhumanos. E con toda a contundencia da convicción e do requintamento humilde de quen sabe contar, non porque sexa consciente de que o seu contar non é vulgar, sábeo, mais do que é consciente é de que nada pode perturbar a finalidade humanística do seu relato e de que é mellor convencer desde a persuasión amábel ( de aí o ton ) que desde a denuncia desvestida e epatante. Así doe máis a quen máis a quen máis ten que doer, sen que por iso, caso de que lera as súas páxinas, sexa quen de desbotar a lectura doadamente.
Como é lóxico pensar, logo do exposto, as personaxes son un dos alicerces desde os que se contrúe esta narrativa máxica e indiscutibelmente realista. Narrativa na construción da cal o retrato ten unha importancia capital, consistindo o libro nunha sucesión de retratos elaborados con precisión, inseridos no seu contexto, nun contexto ao cal lle dan vida, ao cal ilustran e lle dan vida, adonándose por completo do hipertexto ( os relatos introdutorios a cada un dos catro feixes en que se agrupan ) porque eles son a vedadeira finalidade do contar. O hipertexto ao servizo do hipotexto, e non a o revés. Aí radica a novidade, a concepción novidosa, irreverente, transgresora que os relativiza até deixalos no lugar que lles corresponde (a indicación temporaria e localización) sen que por iso se lean con menos agrado. Aí radica a novidade que redimensiona definitivamente o título, que lle sonfire unha personalidade diferencial e propia, aliada con ese ton de que antes falamos, e co tratamento das personaxes que tamén mentamos, á par das punzadas irónicas e dunhas personaxes, como dicían no recente Todo é silencio de Manuel Rivas, “verosímiles” e marabillosamente sacadas de entre o pobo.
Así as cousas, non é de estranar que as palabras de Manuel Rivas na contracapa non resulten esxaero ningún ao inserir Luz de Tebra na mellor tradición contística galega, a carón de Castelao, Dieste, Blanco Amor, Fole e Cunqueiro. Nin tampouco as de Eduardo Galeano cando afirma que este “ánxel acepta ser chamado doutor aínda que el cura contando”
ASDO: Xosé M. Eyré

Non hai comentarios

No comments yet.

RSS feed for comments on this post.

Sorry, the comment form is closed at this time.