ferradura en tránsito

Xuro que loitarei para que a miña lingua alcance o máis amplo uso social, dentro e fóra da miña comunidade, e obteña a máxima difusión e recoñecemento en todos os ámbitos sociais.(Noeli Pocaterra)

crítica de “Instrucións para tomar café” (Manuel Núñez Singala, Galaxia)

INSTRUCIÓNS PARA VIVIR
Título: Instrucións para tomar café
Autor: Manuel Núñez Singala
Editorial: Galaxia
A xente que toma a literatura como un pasatempo é como aqueles que ven pasar o día sen saber que facer, pois todo o corpo literario, toda a herdanza literaria e todo o presente literario son auténticos manuais de vida, preciosos manuais que reflicten modos de vida. Modos de vida paralelos que podemos tomar como referencia para o noso existir. Porén a literatura tamén ofrece títulos que interpelan directamente o lector intelixente, que o sacoden, con toda delicadeza, humildade e saber, para interrogalo sobre a forma de vivir. Con delicadeza, nunca son necesarias as brusquidades e menos co lector ou lectora, que sempre agradece as boas maneiras, pois das malas xa están cheos os días. Con humildade, pois o lector ou lectora adoita rexeitar aqueles narradores que se amosan como tiranos imbuídos de incontestabilidade infusa, porque o lector ou lectora non é tonto/a.
O título de Manuel Núñez Singala que hoxe comentamos é un bo exemplo de canto dicimos antes. O volume iníciase cunhas botas que pasan de xeración en xeración e cunn cocido familiar imposíbel a causa das preferenzas dos comensais. Pertencen a un capitulo titulado “Libro de reclamacións”, que non é realmente tal; ou si, porque detrás da frustración sempre se pode agachar algún tipo de reclamación, como despois do contraste entre a muller real e a ideal, ou despois da excursión da 3ª idade, por non falar do exceso de celo do cidadán modelicamente preocupado, do totalitarismo, do amputado que ten todo menos corazón ou da irmá xemelga que pecha o capítulo. Un capitulo caracterizado polo apelo ao lector intelixente, ao lector que sabe que a derradeira palabra do conto non o pecha senón que o abre dentro da mente lectora, de xeito que cada conto é un convite para que o lector (intelixente) o continúe facendo uso da súa lóxica. Trátase de contos que ou son directamente literatura, narrativa, hiperbreve (400 palabras) ou están na fronteira das flash fiction ( a partir das 400 palabras). E non será esta a única vez que mentemos a lóxica.
Os contos a seguir reúnense baixo o título “Libro de estilo”, título que ben podería ser completado do seguinte xeito: “Libro de estilo para un sorriso intelixente” e xa desa maneira imos anunciando que realmente non muda o tipo de lector, nin o fará no que queda de volume. Mais en realidade si hai algunha mudanza reseñábel, pois neste caso os contos insírense maioritariamente na literatura hiperbreve ou Literatura Mínima, xa que todos, agás o derradeiro contan menor extensión da antes sinalada. Alén diso tamén se vai facendo cada vez maís visíbel unha figura literaria que realmente está no fondo de cada relato e constitúe o marco no que hai que aplicar a lóxica. Falamos da ironía, unha ironía que hai que cualificar com fina ( malia a tautoloxía evidente) e intelixente ( outra volta), unha ironía que tamén resulta basilar na república dos textos máis breves e no uso da cal se di que os galegos somos auténticos mestres. Iso non deixa de ser un lugar común, un prexuízo positivo se quixermos, é certo, mais Manuel Núñez Singala demostra máis unha vez o por que de tal afirmación.
A continuación vén o “Libro de instrucións” onde case todo é literatura hiperbreve e onde todo son manuais de instrucións coa xenialidade que se lles supón sempre a este tipo de escritos. Moi variados, pois as súas temáticas van desde as instrucións para tomar café, para parecer intelixente, para pedir as cousas, para parecer galego (tres, que enlazan uns cos outros), para convidados, para falar do tempo, para ceder o paso, para pagar, para gozar dun día de sol, para comportarse nas escaleiras ou para baleirar os pratos. E remata o vulume co “Libro de contos”. Un “Libro de contos curioso” pois se no principio, nos primeiros contos se nota moito o esforzo en que a ficción achegue algunha lección ou simplemente reflexión sobre a realidade, sendo contos que tamén enlazan uns cos outros e se sitúan nese tipo de ficción para rapaces. Quizá dando a entender que os adultos necesitamos que se nos digan as cousas así, coma a meniños. E seguro, seguro que obrigando a que o lector faga ese sobreesforzo de superpoñer a ficción sobre a realidade, xa que non todos os contos son simplemente contos, cousas que se din, que se len, que se oen. Sempre teñen unha finalidade, aínda que haxa que retorcelos, como fai o autor con máis clareza nos que rematan o volume.
Eis, pois, da man de Núñez Singala unha boa aoportunidade para ler divertíndose, para divertirse lendo e á vez reflexionando. Unha reivindicación da intelixencia e a sensibilidade onde ironía e lóxica están moi en contacto e non sempre da maneira que agardamos, de aí a xenialidade.

ASDO: Xosé M. Eyré

Non hai comentarios

No comments yet.

RSS feed for comments on this post.

Sorry, the comment form is closed at this time.