ferradura en tránsito

Xuro que loitarei para que a miña lingua alcance o máis amplo uso social, dentro e fóra da miña comunidade, e obteña a máxima difusión e recoñecemento en todos os ámbitos sociais.(Noeli Pocaterra)

recuperando literatura: “O imposible de desatar” ( Iván García Campos, Galaxia)

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,CRÓNICA DA CRÍTICA — 2 Xuño 2015 @ 6:19 p.m.

O LECTOR: NA PROCURA DA HISTORIA

Título: O imposible de desatar
Autor: Iván García Campos
Editorial: Galaxia
A novela de que imos tratar é o actual Premio Blanco Amor, galardón concedido a esta O imposible de desatar de Iván García Campos, título co que se estrea na narrativa longa, pois no 2008 fora distinguido co Premio Nacional de Narracións Curtas Modesto Rodríguez Figueiredo por “Unha casa chea de xanelas”
Para situar o lector destas liñas, logo do título que lles puxemos e despois na necesaria información sobe o autor, direi que lembra inevitablemente a última de Cid Cabido. Sendo dúas estratexias narrativas totalmente diferentes, en ambos casos é o lector quen a establece: a que non conta Cid Cabido (mais si que a conta) e a que conta (mais non a conta) Iván García Campos. De xeito que o lector remata por ser protagonista central das dúas. O lector, por fin, nunca antes tivera tanto protagonismo na cadea literaria, el, sen o concurso do cal calquera literatura é esforzo baldeiro e inútil, por fin. O cal quere dicir que non se trata, esta de Iván García Campos, de ningunha novela onde a historia lle chega mascada e remoída ao lector. O cal quere dicir que é novela que racha co discurso novelístico tradiconal. Mais sen estridencias, ou sen excesivas estridencias, e cunha pequena “concesión” intermedia para que o lector se agarre mellor á historia.
A estrutura da novela é como unha rima encadeada de estratexias narrativas coa finalidade de nos comunicar a historia dunha familia de catro membros (Pai, Nai, Fillo, e Filla) desde dous procedementos diferentes. Por un lado a descrición intensiva e obsesiva do que fan os catro na casa. Por outro lado o relato complementar do que acontece fóra da casa faise necesario, achegará datos que axuden a entender mellor a cada personaxe e mentres descansa o lector de tanto movemento, acción e reacción dunha familia enfrontada, na que os catro membros non se entenden entre si e rifan decote sen que saibamos ben os motivos. Mais para este relato complementar escóllese un relato desde a óptica de personaxes tanxencias á historia. De xeito que, finalmente e en conxunto, parece como se nola estivera a contar alguén que ve en todo momento o que fan na casa e pide a testemuñas que lle conten o que acontece/aconteceu fóra. Case como un Gran Irmán. Porén non parece que houbera intención autorial á hora de concebir esa estrutura encadeada de procedementos narrativos. O feito de que o cuarto capítulo leve a denominación “(Extra)” leva a pensar que a alternancia se produce a causa das deficiencias do primeiro procedemento, esa descrición intensiva e alleizante que tamén lembra a NNG de Cara a Times Square. Visto que resultaba confusa, decídese a segunda fórmula, que á súa vez axuda (e tanto) a tratar de establecer unha historia que finalmente nunca ficará establecida, só o suficiente para que o lector non abandone a lectura. Unha vez que isto se fai, retómanse outra volta os binoculares que informan de cada movemento dos catro habitantes da casa ( mañá, mediodía, noite, intres preferentes). Mais como tampouco resolve ( dese o punto de vista na narración novelística tradicional) hai que acudir a ese “extra”
É dicir, ata que punto a novela é a historia dun fracaso narrativo? En boa parte e en ningunha. En boa parte porque non deixa de selo. En ningunha porque tampouco parece que se queira contar unha historia ao xeito tradicional. Senón moverse arredor do propio feito narrativo, nas marxes mesmas da narratividade, nese caos, que é o caos que todos os días vemos ao noso redor, vivimos como testemunas necesarias e inoperantes. Inoperantes a menos que teñamos a vontade de. Como o lector, de quen o autor fía na súa vontade de estabelecer a historia máis que nas súas propias estratexias de paso que mide estas e as pon a proba. E, miren, como unha historia tan diferente lembra o Castelao de Os dous de sempre e a súa esculca a redor do voluntarismo. Porque, finalmente, iso é o único necesario, o que nos demostra como humanos, a vontade. De aí que se as personaxes da novela de Iván García Campos non se entenden, a gran culpa é precisamente esa: a carencia de vontade para se entender, por riba de calquera outra conflitivade propia, ou allea que repercuta neles. Que a hai, e tanto achega a historia aos lindes dun relato próximo ao marabilloso cotián, como a trae desde a pura traxedia. A historia e a unhas personaxes complexas, moi complexas, mais de proceder simple, sinxelo, que viven xuntas en soidade, nunha soidade que non saben compartir senón enfrontar. Ficando á beira da despersonalización, da automatización, de xeito e maneira que a casa, no remate, é tan protagonista coma os propios habitantes.
Eis, pois, unha novela moi dos nosos días, a inserirse e reflectir unha problemática que non falta en ningún outro sistema literario occidental. E din que estamos ensimesmados!

ASDO:. Xosé M. Eyré

Non hai comentarios

No comments yet.

RSS feed for comments on this post.

Sorry, the comment form is closed at this time.