ferradura en tránsito

Xuro que loitarei para que a miña lingua alcance o máis amplo uso social, dentro e fóra da miña comunidade, e obteña a máxima difusión e recoñecemento en todos os ámbitos sociais.(Noeli Pocaterra)

subliñados de TERRADENTRO (Xosé Benito Reza, Xerais)

Filed under: ACTUALIDADE LITERARIA,CRÓNICA DA CRÍTICA,CRÍTICA DE ACTUALIDADE — 28 Setembro 2017 @ 5:24 p.m.

 

Pero todo iso desenvolvérase no marco do conflito armado, ou como resultado da ira desenfreada dos vencedores, e non nestes tempos de paz franciscana, que son os anos nos que se desenvolve esta historia (13, salientados do autor).

…………………………………………..

O doutor Quiroga plantouse ante nós tan alto e forte como o recordaba dende que eu era rapaz: anchas ombreiras, tórax poderoso, cellas anchas e mestas, e un pelo liso e abondoso que comezaba a branquexar, cousa que aínda lle daba un aspecto máis interesante e fenomenal (18).

……………………………………………

-Vai de sabuxo ou que, Perry Mason?

-Máis ou menos, capitán (22).

…………………………………………….

A plataforma terreña estendíase deica  o bordo do terraplén uns trinta metros cara ao leste. A partir de alí o terreo esvaraba suavemente en dirección á vila, primeiro en socalcos espazosos e logo, superado o gran muro que coutaba a propiedade en rodopío, ondulaba entre agras, campos e labradas deica o fondal por onde corría invisible o regueiro da Serra. Máis lonxe esvaecíase na distancia a liña sinuosa do río Pequeno (25).

………………………………………………

-(…) Porque non o deixa para mañá? Xa ven a noitiña-observou acertadamente o capitán (29, así no orixinal).

………………………………………………

Nunha revolta, logo de deixar pola esquerda un senda que subía cara á parte alta da quinta, atopeime cun vello cargado cun gran feixe de leña (49, así no orixinal).

………………………………………………

-Non importa, señor Rial. De todos os xeitos quero que comprenda marchei fun coa firme decisión de non volver -continuou o mozo, cos ollos vidrados-, inda que sabía que algún día por forza tería que regresar; e ese día xa chegou. Pero non esperaba que fose desta maneira, xa me entende (63-64, así no orixinal).

………………………………………………

-Non, grazas. Nunca me puiden permitir ese luxo (65).

……………………………………………….

-A verdade é que me vai ben. Estou nun posto importante nun  hotel e gaño un bo soldo. Teño intención de casar cunha rapariga andaluza, unha sevillana que marchou coma min de emigrante a Cataluña (66).

………………………………………………..

-Que fai vostede eiquí!-exclamou sorprendida ao tempo que pechaba a casa batendo a porta (70).

………………………………………………………

-O fillo do señor ise que…- contestou con prevención (81).

………………………………………………………

-Si, señor. Il coidaba de nós e procurábanos medicinas gratis (101)

……………………………………………………….

-Dende logo -asentiu o capitán pechando os ollos, e logo dunha breve pausa engadiu-:Pero cando  menos conseguimos salvarlle a vida á rapaza.

-Por sorte, capitán. Porque o erro de Ignacio foi mudar de plan. Se non chega a apresurarse en poñer o certificado nas nosas mans outro galo cantaría, non lle parece? (105)

……………………………………………………….

……………………………………………………….

Un par de anos antes do arrepiante e cacarexado caso da familia Arias e da pobre Sabela, estando eu aínda solteiro, tivo lugar na miña bisbarra outro acontecemento que, se non tan cru e desapiadado, si foi polo menos tan sorprendente por estraño e inesperado como o que chegaría despois (113).

……………………………………………………….

Eu, a estas alturas da conversa, perdida a partida de dominó, escoitaba con ollos somnolentos e a barbicha pousada no colo da man esquerda, farto de tanta parodia e fabulación. Así que decidín cortar polo san (129).

……………………………………………………..

-(…) O Lino vivía recluído. Só recibía os criados, algúns xornaleiros de temporada e os arrendatarios das terras (142).

…………………………………………………….

Canto máis naqueles tempos grises, nos días longos e  piollosos duns invernos nos que viviamos abafados polo monótono repenicar da chuvia e o oulear tolo do vento varrendo as rúas dende o trinta e seis (155).

……………………………………………………

As miñas palabras semellaron surtir efecto, porque o caseiro deixou caer os brazos e retirouse un par de pasos (180).

…………………………………………………….

Tan parco, cauteloso e sosegado podía ser na barra do Bodegón como tan inquedo, embalado e frenético no intre máis delicado e comprometedor ( 207).

…………………………………………………….

-Vaia…- dixen-. E por que o cortou?

-Pra facer o seu cadaleito. Meu tío era unha persoa rara, pero tamén ocorrente e espelido (221).

…………………………………………………….

Había gargantillas, colares, pulseiras, pendentes, cadeas, tiaras, aneis….,pero ás máis das pezas de exquisita filigrana extraéranlles unha boa parte da pedrería, resplandecendo a pouca que aínda permanecía en toda a gama de tonalidades do espectro cromático (229):

…………………………………………………….

……………………………………………………..

Como pode que o título que leva esta historia, tan curiosa como real, puidese interpretarse dun xeito pexorativo, é preciso aclarar que vou falar en efecto dun can, ou para maior exactitude dunha cadela que tiña un alcalde nos tempos duros, escuros e primitivos da España en branco e negro, nas portas da década dos cincuenta (235):

…………………………………………………….

Contábanse casos arrepiantes dos camisas azuis, de fuxidos e logo cazados e máis tarde fusilados polos falanxistas con absoluta impunidade (237-238).

…………………………………………………….

Ata alí viñeran falar, cheos de esperanza e co corazón aceso, xente nova e intelectos privilexiados como Castelao, Otero Pedrayo, Pepe Velo, Celso Emilio Ferreiro, Álvaro  de las Casas, Luís Soto e Paco del Riego (247).

………………………………………………………

-Durmiu á intemperie?

-Eu non teño intemperie ( 261)

………………………………………………………

O mozo parecía bastante máis novo do que era en realidade, e iso debíase ao seu aspecto físico: baixo, esmirrado, áxil de mans e pernas, rubio e de pel moi branca con abondosas pencas. Un peliño fino rareaba sobre unha testa en forma de pera da que saía un nariz longo e afiado, e sobre o labio superior brillábanlle un pelos sandeus (281)

………………………………………………………

Cheguei quince minutos antes das dez á fonda da señora Flora para evitar que os convocados topasen co capitán sen estar eu presente (317).

………………………………………………………

……………………………………………………….

A miña tía G. dicíalle á miña nai, con aquela voz tan doce a agarimosa que tiña, que eu, en vez de falar, parecía que cantaba, e que eu era un neno feliz (337).

……………………………………………………….

Vemos xente falando e barullando contente, tirando dos burriños cangados de cousas que van vender á vila ou de regreso  logo de comer nas fondas e comprar nas tendas, porque a nosa vila é o centro comercial dunha infinidade de terras  e aldeas de arredor (346).

………………………………………………………..

A casa da vila do meu avó ten hortas e adega que recende a viño novo (360).

…………………………………………………………

Era un mundo pacífico, harmonioso, mesurado, dinámico, onde se escoitaba o cantar dos carros cangados de toxos subindo a pina costa que levaba aos lugares elevados, as campás das igrexas tocando o angelus, o bradar das vacas camiño da corte, o ouveo dos cans proclamando o seu dominio, as risas dos nenos brincando polas canellas, ou o berro metálico dunha vella estralando alí próximo, pola banda baixa dos camiño das Traseiras, nas hortas milimetricamente deseñadas, que é onde comezaba o meu mundo, ese mundo pequerrecho que a min, agora, dende alá arriba, xa non me parecía tan extenso, pero si seguía a me parecer extraordinario (366-367)

Non hai comentarios »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a comment

Line and paragraph breaks automatic, e-mail address never displayed, HTML allowed: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(required)

(required)